wtorek, 15 maja 2018 r.

kontakt z redakcją

+48 661 816 567 / kontakt@szczecinnonstop.pl

„Szczecin ’88. Tu zaczęła się wolność”

Aktualności, Historia, Miasto

„Szczecin ’88. Tu zaczęła się wolność” – pod tym hasłem od maja do września br. odbywać się będą wydarzenia upamiętniające Sierpień ’88.  W tym roku mija 30 lat od strajków, które pośrednio doprowadziły do Okrągłego Stołu i transformacji ustrojowej w Polsce.

Lekcje historii dla młodzieży z zachodniopomorskich szkół, spotkania ze świadkami historii, piknik rodzinny, wystawa, koncert i inne działania artystyczne. To tylko niektóre punkty z bogatego programu obchodów, organizowanych przez Marszałka Województwa we współpracy z Muzeum Narodowym w Szczecinie, Teatrem Polskim w Szczecinie i Operą na Zamku w Szczecinie. Szczegóły poznaliśmy podczas brefingu prasowego, we wtorek 15 maja br.

Nie byłoby wolnej Polski bez wydarzeń szczecińskiego Sierpnia ’88. Będziemy chcieli pokazać osoby, które protestowały i podkreślić kluczowe daty. Chcemy nauczyć tej historii młode pokolenie, zainspirować ich. Zależy nam także, aby były to obchody otwarte na różne środowiska, radosne, kolorowemówił marszałek Olgierd Geblewicz.

Członkami komitetu honorowego zostali uczestnicy wydarzeń Sierpnia ’88, wśród nich inicjator strajków Andrzej Milczanowski i Edward Radziewicz – przewodniczący Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego Załóg Zakładów Pracy Regionu Pomorza Zachodniego, który także wzięli udział we wtorkowej konferencji.

Andrzej Milczanowski podkreślał, że obchody będą ważne dla wielu osób – Zwłaszcza dla uczestników strajków, ale i potomnych.

Być może to ostatnia okazja, aby pokazać tych ludzi. Połowy z nas już nie ma. Polska nic nie wie o tym, co się tam działo, mylone są fakty. Zależy mi na tym, aby wyeksponować bohaterów tamtych dni, zwykłych, szarych ludzi, w większości po podstawówkach. Ale oni rozumieli, że port jest „przełykiem” państwa i jeśli dzieje się tam źle, to źle dzieje się w całym kraju – tłumaczył Edward Radziewicz.

Pierwsze wydarzenia rocznicowe odbędą się już 23 maja, kiedy to zaplanowano lekcję demokracji, do której zaproszeni zostali uczniowie szkół ponadgimnazjalnych w Wolinie i Golczewie. Spotkania w porcie szczecińskim pod hasłem „Sierpień’88 – Zapomniany strajk odbędą się z udziałem świadków historii, którzy oprowadzą młodzież po wszystkich najważniejszych miejscach, w których toczyła się akcja strajkowa w sierpniu 1988 r. Młodzież zwiedzi m.in. nabrzeża, magazyn, w którym ukrywany był Andrzej Milczanowski, czy świetlicę gdzie obradował Międzyzakładowy Komitet Strajkowy. Zaplanowano trzy lekcje historii w porcie: 23 maja, 6 czerwca (II LO w Stargardzie) oraz 12 czerwca (V LO  w Szczecinie, Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 2 w Szczecinie). W ramach obchodów przewidziano także lekcje papieskie przy wystawie plenerowej „Operacja papież” dla uczniów z 12 szkół ze Szczecina i województwa. W sierpniu otwarta zostanie wystawa plenerowa „Samotny Strajk. Sierpień 1988”, która stanie na Centrum Dialogu Przełomy i pokaże wcześniej niepublikowane źródła dokumentujące wydarzenia Sierpnia ’88.

Na początku września odbędzie się na CDP piknik rodzinny, obejmujący m.in. występy artystyczne, konkursy, animacje i warsztaty dla dzieci. Plac Solidarności ma zostać ozdobiony muralem nawiązującym do rocznicy. Ponadto na początku września zaplanowano galę okolicznościową i debatę pod hasłem „Spotkanie zaplecza strajkowego’88” w Kościele Ojców Jezuitów oraz wieczorny koncert „Źródło wciąż bije” w wykonaniu artystów Teatru Polskiego w Szczecinie.

Organizację wydarzeń rocznicowych wspiera Komitet Honorowy Sierpnia ’88, w skład którego weszli: Andrzej Milczanowski, Edward Radziewicz, Mieczysław Ustasiak, Artur Balazs, Mirosław Kędzierski, Agnieszka Dąbrowska, o. Józef Łągwa, bp. Stanisław Stefanek, Jan Tarnowski.

Sierpień ’88 w Szczecinie

Od 17 sierpnia do 3 września 1988 r. w Szczecinie strajkowali pracownicy szczecińskiego portu, zajezdni tramwajowych i autobusowych, a także Zakładów Budownictwa Kolejowego. Mimo podejmowanych prób ze strony opozycji nie udało się doprowadzić do wybuchu strajku w Stoczni Szczecińskiej im. A. Warskiego. W kościele oo. jezuitów przy u. Pocztowej zbierano dla strajkujących leki i żywność. Akcję informacyjną o strajku prowadziły w mieście środowiska tzw. młodej opozycji, z organizacją Wolność i Pokój na czele. Żywność dla strajkujących dostarczali rolnicy z regionu.

Strajki sierpnia 1988 były najdłuższymi w powojennej historii Szczecina – trwały 18 dni. Według części działaczy opozycji należały do jednych z najbardziej traumatycznych przeżyć w okresie PRL na Pomorzu Zachodnim. Podczas strajku doszło do blokady portu przez ZOMO, pacyfikacji przez ZOMO zajezdni tramwajowej, kilkukrotnie do basenów portowych wpływały okręty desantowe Marynarki Wojennej.

W pozostałych regionach kraju strajki wybuchły na Wybrzeżu i w śląskich kopalniach. Pod koniec sierpnia ówczesna władza zgodziła się na podjęcie rozmów z opozycją. Po kilku miesiącach zaczęły się obrady okrągłego stołu, a potem odbyły się wybory do Sejmu kontraktowego, które tak naprawdę zakończyły się wielkim zwycięstwem „Solidarności”. Po nich Polska zaczęła się zmieniać.